Maxamed Cali Samatar, waxa uu ahaan jirey Madaxweyne ku xigeenkii koowaad iyo Wasiirkii Gaashaandhigga, waxaanu ahaa Mas’uulkii ugu darajada sareeyey dowladdii Millateriga ahayd ee Taliskii Madaxweyne Maxamed Siyaad Barre, darajadiisuna waxay ahayd mid ka sareysa tii uu sitey Siyaad Barre oo ahaa Hogaamiyaha dowladdii kacaanka.

Darajada uu sitey maxemed cali samatar waxay ahayd Sareeye guud  oo ahayd mid uu keli ku ahaan jirey, halka maxamed siyaad barre ay darajadiisu ahayd sareeye gaas, axmed saleebaan dafle, maxamed xaashi gaani, iyo maxamed siciid moorgan, iyaguna darajada ay qaadan jireen waxay ahayd mid hal darajo ka hooseysa tii maxamed siyaad barre oo la odhan jirey sareeye guuto. In badan baa la isku dayey in nabad lagu soo dabaalo Soomaaliya, waxase muuqata inaan weli xal loo helin, sanadkii aynu ka soo gudubnay ee 2009-kii waxa la isugu yeedhay saraakiishii milaterigii soomaaliya oo shir loogu qabtey Mareykanka.

Maxamed cali samatarna wuu ka soo qayb galay shirkaa, wixii halkaa lagaga wada hadlayna waxa fashiliyey Gen. Maxamed Nuur Galaal, raggii ka soo qayb galay shirkaana waxa uu ku tilmaamay rag ciil qaba, oo doonaya ineey halkiisii ka sii wadaan xasuuqii ay hore u gaysteenoo kale, waxana ay ku taliyeen buu yidhi: in la isu keeno ciidamo tira badan oo weerer ka soo bilaaba lughaya oo cagta mariya ilaa ay ka gaadhaan xadka u dhexeeya labada dale e soomaaliya iyo kiiniya, raga meesha isugu yimi waxay yidhaahdeen buu yidhi: “annaga oo ka faa’idaysanayna khibradayada ciidan sidaas ayaanu u aragnaa in soomaaliya nabad lagaga dhalin karo”.

Haddaba arrintani kuma koobnaan doonto cali samatar oo keli ah waxay yeelan doontaa farraaro badan, waxana muhiim ah in la ogaado darajada iyo mas’uuliyadda uu qofku soo maraa inaanay ka baajin Karin in lagu soo oogo dacwad ku salaysan tacadiyadii iyo xad-gudubyadii naf iyo maalba lahaa ee uu qofkaasi gaystey mudadii uu xukunka hayey. Haddii uu nin soo maro darajo madaxweyne sida Rayaale oo kale macneheedu maaha inuu ceeb ka saliim yahay, tusaale ahaan mr. curld weldaham labo jeer ayaa loo doortey xoghayaha guud ee jamciyadda quruumaha ka dhaxaysa, isaga oo xilkaa hayey muddo toban sano ah laga bilaabo 1st January 1972 ilaa iyo 31st December 1981. Sharci ahaana qofna labo jeer wax ka badan xilka xoghaye-nimada looma dooran karo oo xeerka QM ayaa diidaya, dadka xilka bartaana xil la’aan ma fadhiisan karaan.

Mr. curld weldaham waxa uu u dhashay wadanka Austria, markii xilkii QM ka dhamaadey muddo yar ka dib waxa uu isku dayey inuu u tartamo kursiga madaxweyne nimo ee dalkiisii hooyo, isaga oo shaki la’aan isku qanciyey inuu si xarago leh ugu guulaysanayo jagada madaxweyne nimo maadaama oo uu tobankii sanadood ee u dambeeyeyba ahaa maxadweynaha adduunka, haddaba intii ololuhu socdey waxa ay dadweynaha reer Austria ku war galiyeen Mr. Curd Waldheim iney hayaan cadaymo la xidhiidha kaalintii uu ka soo qaatey xasuuqii uu gaystey dagaalkii labaad ee dunida.

Xiligaasi oo uu ka tirsanaan jirey Naasiyiintii Jarmalka ee sida ba’an u xasuuqay yuhuudda, isla markaana uu mas’uul ka ahaa mid ka mid ahayd wershedihii dadka lagu moofayn jirey. Haddaba waxa dhacday in markii uu dhagaha ka fureystey dhawaaqii shacabka ay soo bandhigeen qayb ka mid ah cadaymihii ay hayeen iyaga oo weliba u muuqdey ineey la saayireen, oo ay wax badan astureen, taasina waxay sababtey in curd Waldheim ka soo dhaco salaankii siyaasadda, aakhiritaankiina waxa ku dhacay xanuunka khaakhaayiraadda loo yaqaan “ schizophrenia”.

Haddaaba caalamka intiisa kale ayaa rere Austria weydiieyey su’aal ahayd “ ninkani toban sanadood buu ahaa madaxweynaha aduunka ee haddii  waxan oo danuub ah ee uu galay aad ogaydeen maxaad caalamka ugu sheegi weydeen ee aad noogu qariseen? Reer Austria waxay ku jawaabeen “ ninka u dhashay Austria ee caalamka u shaqo taga ka daba qaylin mayno, waxanuse taariikhdiisa soo bandhigaynaa marka uu dhinacna u dhaafi waayo Austria.

Isku soo wada duub oo dadweynaha reer soomaaliland kama liitaan reer Austria, waxaanay isha ku hayaan cid kasta oo ka qayb qaadatey dayuuradihii Hargaysa ka kacay ee dib u rusheeyey, xasuuqii Malko-durduro ee burco ee 20/12/1984, xasuuqii xeebta Jasiira ee 1988-kii. Saaxiibayaal haddii aad igu kordhiseen maahmaahdii ahayd “ hubsiimo hal baa la siistaa” xilliga doorashada anna waxaan leeyahay oo aan idinku dhaafayaa mid ka mid ah suugaantii uu inooga tegay AHN Axmed ismaaciil diiriye (Qaasim )ee ahayd : ma doraato raadkaan dhigaan dib ugu soo labtey; sidii aan dayeysnahay miyaan dowgii ka hallaabay; isma doorin gaalkaan diriyo daarta kii galay; dusha soomaali baad dugulka moodaa misna laguma diirsado e waa dirkii Karal

Cabdirisaaq Suudi Nuur 4425243

Hargeysa/Somaliland.

Hadhwanaaagmedia marnaba kama masuul aha, qoraalkaas, hase ahaatee, dhib iyo dheef waxa uu leeyahay waxa ka masuul ah qoraaga maqaalka, wax kasta oo ka soo noqdana waxa lagala xisaabtami karaa qoraaga qoraalkani u gaarka yahay, balse Hadhwanaagmedia waxay ka turjumaysaa xorriyatul-qawlka akhristayaasheeda kala duwan ee fikirkooda cabbirayaa, aarahaana isku waydaarsanaya Boggan.