|
|
Noloshii Albert Einstein by bashiir H saleban raacdeeye (Hadhwanaagnews) Tuesday, September 11, 2012 Albert Einstein waxa uu ku dhashay meel lagu magacaabo ulm oo ka
tirsan wurtemberg, ee dalka germany,taarikhdu
Albert Einstein waxa uu ku dhashay meel lagu magacaabo ulm oo ka tirsan wurtemberg, ee dalka germany,taarikhdu markay ahayd 1879-kii march 14,lix todobaad ka dib dhalashadiisi qoyskiisa waxay u guureen magaalada munich,waxa uu albert ka bilaabay wax barashadiisi isagoo ku biiray dugsiga luitpold gymnasium,qoyska albert waxay u guureen dalka talyaaaniga,waxa aanu sii watay waxbarashadiisi isagoo ku biiray dugasiga Aarau,albert waxa uu yimi dadlka Switzerland taarikhdu markay ahayd 1896-kii,waaga waxa uu ku biiray dugsiga swiss federal polytechnic ee magalada zurich,si uu ugu tabarbarto bare dhinaca xisaabta iyo physics-ka ah,(phys-math?s teacher),1901-kii markay taariikhdu ahayd,waxa uu ku guulaystay shahaadad tababarka macalinimo, waxa uu sidoo kale qaatay dhalashada dalkaas,laakin albert ma helin shaqo macalinimo ,taas bedelkeeda waxa uu ku shaqayn jiray technical assistant ee swiss patent office.1905-kii
waxa uu ku guulaystay shahaadada doctor´s degree. Muddodii uu ka shaqaynayay albert swiss patent office,wakhtigiisa dheeraad ka ah waxa uu soo saaray qayb ka mid ah shaqooyinkiisa lama illaawaanka ah ee guulaha ogaanshiyaha garashada,taariikhdu markay ahayd 1909-kii waxa ka mid noqday macaliiminnta jaamacaddaa zurich,i1911-kii waxa uu noqday albert professor of theoretical physics ee jaamacadda pragua,albert waxa uu ku noqday jaamacaddi zurich intii uuu joogaay halkaas waxa uu soo hooyay guulo la taaban karo oo dhanka ogaanshaha cilmiga ah,1914-kii waxa loo magacaabay agaaasimaha dugsiga kaizer Wilhelm physics institute ee jamacadda berlin ee waddanka germany,waxa uu helay dhalashda waddanka germany taariikhdu markay ahayd 1914-kii,waxaanu albert ku noola laga bilaabo wakhtigaa uu helay dhalashada dalkaas illaa 1933-kii,albert waxa uu u tahriibay dalka maraykanka ka dib markii lagala noqday dhalashadii waddanka jarmalrka, waxaanu qoday professor of theorecal physics ee jaamacadda Princeton,1940-kii waxa uu helay dhalashada waddan-ka maraykan-ka,isla sannad ka dib waxa uu uu noqday hawlgab. Dagaal-kii 2aad ee dunida ka dib albert waxa uu xidhiidh dhaw la yeeshay dadkaa yuhuudda eek u filqan adduun-ka gaar waxa uu wadashayqayn la sameeyay Dr.chaim Weizmann si dhidbaha loogu taago jaamacadda Hebrew university of Jerusalem(qudus) ee yuhuudda. Albert marka laga hadlayo waxa uu dunida ku soo kordhiyay gaar ahaan cilmiga barasha physics waxa lagu tiriyaa in uu yahay hormuud-ka saynisyahan-ka ,waxa uu leeyay aragtiyo qeexan oo aad looga dunidu uga faa,iiday,waxa uu sii hour mariyay aragtiyo hore loo sameeyay. Ka dib markii uu hawl gabay albert kamaa fogaan hawshii uu hayay ee waa uu sii laba jibaaray dedaal-kii uu ugu jiray baadi-goob-ka ama cilmi-raadis-ka. Halkan akhristee kaga bogo qaar ka mid ah cilmi baadhistii albert.. Special Theory of Relativity (1905), Relativity (English translations, 1920 and 1950), General Theory of Relativity (1916), Investigations on Theory of Brownian Movement (1926), and The Evolution of Physics (1938). Among his non-scientific works, About Zionism (1930), Why War? (1933), My Philosophy (1934), and Out of My Later Years (1950),cilmi baadhistan kor ku xusani waxa aynu odhan karna waa wax-qabyadii albert ku wa ugu muhiimsan,ee meelkasta oo dunida ka mid ah lagu barto iyadoo lagu hal-tebiyay ama lagu tarjumay afaf kale duwan, hadaba maxaa inoo diidaya in aynu- haddii aynu nahay dadka afka soomaliga- in ay soomaaliyayno taariikhda albert innagoo dhinac iska dhigayna aragtidiisa iyo asalkiisa yuhuudnimada ku aroora, si aynu ugu faa,iidno cilmigiisa iyo waayo aragnimadiisa innago ka fogaanayna diintiisa iyo asalkiis aad ka u liita?. Albert waxa uu ka helay jaamacada qaaradda yurub,& maraykan ? doctorate degrees? in science,1920´s waxa uu khudbado ka jeedin jiray qaaradda yurub ,, maraykan & far east.waxa uu albert ka helay dhamman hormuud-ka scientific academices ee adduunka xubinimo lagu maamusayo,waxa sidoo kale uu ku guulaystay albert jaa.isooyin caalamiya, oo aynu kaa xusi karno: the Copley Medal of the Royal Society of London in 1925,& the Franklin Medal of the Franklin Institute in 1935. Waxaanu ku mutaystay wax-qabadkiisa dhinac cilmiga iyo tignoolajiga ah. Dhan-kale albert waxa uu guursaday, Mileva Maric taariikhdu markay hayd 1903-dii waxayna isu dhaleen inan iyo laba wiil,haseyeeshe, guurkaasi ma noqon mid waara ,wayna kala tageen taariikhdu markay ahayd 1919-kii ,isla sanadkaa waxa uu guursaday inaabtidii Elsa L?wenthal, oo dhimatay taariikhdu markay ahayd 1936-kii,bishii april 18-keedi, 1955-kii ayuu dhintay albert ,waxaanu ku dhintay magalada Princeton ee new jersey. Halkaas waxaan ku so oaf-meeraya sooyaal-kii saynis yahan kii weynaa ee albert, hase ahaate akhriste is waydii ,maxaa igu kallifay in aan wakhti badan geliyo baadhitaanka taarikhda albert, iyadoo ay taariikhda dadka af-ka soomaliga ku hadlaa ay baylah san tahay? Maxaan wax ugu qori waayay taariikhdii soomalidii hore ee la halgamii jiray gumaysti hii dhulka dadka af-ka soomaliga ku hadlaa? Ma waxaan rabaa in aan daah saro taariikhda dadka soomalida ah ee mudan in wax laga qoro? Ma da,a yarta ayaan jara habaabinaya mise u jeeddo kale ayaaan leeyahay? Dhammaan waydiimahani waxay u baahan yihiin warcelin cilmiyaysan oo xeel-dheeri ku qotonta,lakin khriste aadan ku dhaafay laakin akhriste aadan kuu dhaafay,
w/q: bashiir H saleban raacdeeye
|